Raport: Dezinformacja w sieci

07/23/2018

Internet jest najbardziej przydatnym kanałem komunikacji, choć przeciętnie wiarygodnym. Liderami wiarygodności są radio i prasa. Głównym źródłem nieprawdziwych informacji (fake news) są media społecznościowe. Takie i inne wnioski płyną z najnowszego raportu IAB Polska „Dezinformacja w sieci”, przeprowadzonego wśród internautów.

IAB Polska regularnie bada różne aspekty ekosystemu cyfrowego. Ważne miejsce w prowadzonych analizach zajmuje m.in. społeczna rola internetu czy internet jako źródło informacji. Wyrazem tej dociekliwości są takie projekty, jak „Prywatność w sieci”, „Internetowa kultura obrażania?” oraz ostatnie badanie – „Dezinformacja w sieci”, które powstało w momencie nasilania się zjawiska „fake news”. Collins Dictionary oszacował, że od roku 2016 użycie tego terminu wzrosło o 365%.

Tym razem skupiliśmy się na rzetelności informacji, jakie pojawiają się w internecie i zjawisku „fake news”, pytając o opinie internautów, uczestników rynku i partnerów badania. Samo pojęcie „fake news” ograniczyliśmy w badaniu do pytań o „nieprawdziwe informacje z kraju i ze świata”, gdyż znaczenie tego nowego hasła jest wciąż enigmą

– komentuje badanie Paweł Kolenda, dyrektor ds. badań IAB Polska.

Źródła nieprawdziwych informacji

Z raportu wynika, że internet jest najbardziej przydatnym kanałem komunikacji, wyróżniając się pod tym względem na tle pozostałych badanych mediów. Z perspektywy wiarygodności liderami okazują się radio i prasa, internet mieści się w drugiej grupie kanałów komunikacji. Na końcu zestawienia znalazła się telewizja.

Zarówno z badania IAB Polska, jak i z dokumentów Komisji Europejskiej wynika, że obarczanie winą za dezinformację w sieci całego ekosystemu mediów internetowych czy środowiska reklamy jest błędem. Głównym źródłem nieprawdziwych informacji rozprzestrzenianych w sieci są bowiem media społecznościowe – były wskazywane przez 58% pytanych o środowiska internetowe, w których najczęściej zdarzało się im natrafić na nieprawdziwe informacje. Drugie miejsce (39 %) zajęły portale informacyjne.

W wynikach badania martwi opinia niemal 40 % respondentów, że za rozpowszechnianie „fake newsów” odpowiadają portale internetowe. To zapewne cena za clickbaity, adwertoriale czy content marketing oraz odprysk ogólnego zjawiska uznawania za prawdziwe jedynie przekazów zgodnych z przekonaniami czytającego

– komentuje Krzysztof Fijałek, redaktor naczelny Interii.

Z badania IAB Polska wynika także, że najczęściej to sami internauci rozpowszechniają nieprawdziwe informacje w sieci. Częściej są to osoby nieznane badanym (58%) niż grono znajomych (20%).

W konsultacjach publicznych przeprowadzonych przez Komisję Europejską respondenci uznali, że najbardziej szkodliwa dla społeczeństwa jest zamierzona dezinformacja, mająca na celu wywieranie wpływu na wybory i politykę. „Fake newsy” powstają przede wszystkim w kontekście politycznym i w tym kontekście wywołują skrajne emocje i spolaryzowane sądy

– komentuje badanie Anna Mazur, menedżer ds. regulacyjnych IAB Polska.

Walka z „fake newsami”

Podjęte przez media społecznościowe działania przeciwdziałające dezinformacji dają nadzieję na zwiększenie wiarygodności informacji dystrybuowanych w sieci. Potrzebne są także działania portali informacyjnych. – Ci, którzy najszybciej wprowadzą odpowiednie systemy weryfikujące rzetelność informacji, będą mieli największą szansę na wygraną w walce o odbudowę wiarygodności mediów internetowych

– komentuje Krzysztof Majak, dyrektor strony głównej i social, Wirtualna Polska Media S.A.

Eksperci rynku są zgodni co do tego, że kluczowe w walce z „fake newsami” jest wspieranie wysokiej jakości dziennikarstwa i pluralistycznych mediów informacyjnych, a także edukacja, rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia i kompetencji cyfrowych, w szczególności przez młodych ludzi.

Badanie „Dezinformacja w sieci” zostało opublikowane w momencie przedstawienia przez IAB Europe we współpracy z innymi organizacjami branży reklamy online i platform internetowych projektu Kodeksu Dobrych Praktyk dotyczących Dezinformacji Online. Dokument został przygotowany w ramach prac grupy roboczej powołanej przez Komisję Europejską, która zajęła się tematem „fake newsów” pod koniec 2017. Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych na temat postrzegania „fake news” opublikowała komunikat „Zwalczanie dezinformacji w internecie: podejście europejskie” (COM(2018)236.

TAGI : 2018 | fake news | raport

Jeżeli chcesz otrzymywać publikacje IAB Polska jako pierwszy zapisz się do naszej bazy mailingowej

Informacja o przetwarzaniu danych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Związek Pracodawców Branży Internetowej IAB Polska z siedzibą w Warszawie, ul. Puławska 39/77. Przetwarzamy Twoje dane osobowe w celu wysyłania Ci informacji o nowościach, aktualnych promocjach i ofertach branżowych za pomocą poczty elektronicznej. Przysługuje Ci prawo wniesienia sprzeciwu, prawo dostępu do danych, prawo żądania ich sprostowania, ich usunięcia, lub ograniczenia ich przetwarzania, prawo przenoszenia danych. Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych osobowych znajdują się TUTAJ.

Czytaj także