„Poradnik e-commerce” to publikacja, będąca efektem działania grupy roboczej E-commerce IAB Polska. Ma na celu uporządkowanie wiedzy z zakresu e-commerce, utrwalenie podstawowe pojęć i koncepcji oraz na praktycznych przykładach przedstawienie popularnych trendów e-handlu.
Z artykułu dowiesz się o:
- najważniejszych regulacjach prawnych dotyczących e-commerce,
- obowiązkach nałożonych przez Ustawę o Prawach Konsumenta na właścicieli sklepów,
- jak sklepy internetowy powinny dostosować się do RODO.
Branża digital jest bardzo dynamiczna, nie tylko pod względem rozwiązań reklamowych, ale również uregulowań prawnych, dlatego warto być z nimi na bieżąco. Niniejszy artykuł stanowi wskazówkę, gdzie szukać regulacji odnoszących się do e-commerce – przed podjęciem działań, które mogą mieć skutek prawny, należy każdorazowo zasięgnąć opinii prawnika.
Warunki handlu internetowego wymagają odrębnych regulacji, ponieważ spotykają się z barierami – w świecie offline nie doskwiera nam brak możliwości obejrzenia produktu przed zakupem, czy też brak bezpośredniego kontaktu sprzedającego z kupującym i wynikającą z tego konieczność zawierania umów na odległość. Działając w internecie, przetwarzamy też znacznie więcej danych osobowych, niż ma to miejsce w sklepie stacjonarnym.
Bariery te wymuszają na nas znajomość podstowowych aktów prawnych, które przedstawione zostały w poniższym zestawieniu. Regulują one zasady handlu w Internecie oraz związane z nimi obowiązki sprzedających i reklamodawców.
Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o Prawach konsumenta
Aktem prawnym, w znaczącym stopniu wpływającym na handel elektroniczny, była Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o Prawach konsumenta, która weszła w życie 25 grudnia 2014 roku.
Główne obowiązki nałożone przez Ustawę na właścicieli sklepów to:
1. Obowiązek informacyjny – wszystkie informacje o prawach i obowiązkach konsumenta, powinny być mu przekazane w sposób czytelny, zrozumiały i jasny najpóźniej w chwili złożenia propozycji zawarcia umowy na odległość, czyli powinny być zamieszczone na stronie sklepu.
2. Obowiązek potwierdzenia zawarcia umowy – konsument powinien otrzymać potwierdzenie zawarcia umowy na trwałym nośniku (w tym pocztą elektroniczną) w odpowiednim czasie, ale najpóźniej w chwili dostarczenia mu przedmiotu umowy.
3. Konieczność wprowadzenia zmian w procesie zakupowym – konsument musi wyrazić wyraźną zgodę na każdą dodatkową płatność, najpóźniej w chwili wrażenia woli zawiązania umową. Dodatkowo sprzedający musi zapewnić techniczną możliwość, aby konsument w momencie składania zamówienia wyraźnie potwierdził, że jest świadomy, iż zamówienia niesie ze sobą obowiązek zapłaty – może się to odbyć poprzez dodatnie do przycisku zamówienia sformułowania „Zamawiam z obowiązkiem zapłaty”.
4. Wydłużenie terminu odstąpienia od umowy – konsument ma prawo odstąpić od umowy zawartej na odległość w terminie 14 dni na odpowiednim formularzu (wzór oświadczenia podany w Ustawie). Jeżeli konsument nie zostanie o tym poinformowany, okres odstąpienia wydłuża się do 12 miesięcy.
RODO:
Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych Osobowych (polski skrót RODO 13) zostało przyjęte w dniu 25 maja 2016 roku, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Na mocy rozporządzenia z dniem 25 maja 2018 zaczęły obowiązywać nowe regulacje w zakresie ochrony i przetwarzania danych osobowych osób fizycznych w państwach członkowskich UE.
Najważniejsze obowiązki, jakie wprowadziło RODO, z punktu widzenia sklepu internetowego to:
1. Zbieranie zgód – Administrator ma obowiązek zbierania zgód, które powinny być wyrażone w sposób świadomy, a ich treść powinna być jasna dla użytkownika. Użytkownik powinien być zawsze poinformowany jakie dane osobowe, przez kogo i w jakim celu będą przetwarzane.
2. Konieczność uzyskania osobnej zgody na profilowanie – czyli na zbieranie danych na temat użytkownika (np. jego zachowania na stronie sklepu, zakupów i lokalizacji) i na tej podstawie przypisywanie go do danego segmentu klientów (np. w celu remarketingu).
3. Obowiązek prowadzenia rejestru – Administrator ma obowiązek prowadzić rejestr czynności przetwarzania danych osobowych (na temat innych administratorów, celów przetwarzania, stosowanych zabezpieczeń, systemów i innych).
4. Obowiązek zgłaszania naruszenia danych osobowych – Administrator Danych Osobowych ma 72h na zgłoszenie incydentu do organu nadzoru.
5. Przesyłanie danych poza UE – w przypadku przekazywania danych poza UE należy zagwarantować szczególny poziom bezpieczeństwa dla przekazania i dla dalszego ich przetwarzania (zgodny z RODO). Jest to jeden z bardziej kontrowersyjnych punktów, ze względu na dużych reklamodawców z serwerami poza granicami UE – Facebook i Google.
6. Kary – wprowadzenie możliwości nałożenia kary za niestosowanie się do rozporządzenia (do 4% rocznego obrotu przedsiębiorstwa lub 20 mln euro).
Sklepy internetowe powinny zastosować rozporządzenia RODO zarówno w kwestiach proceduralnych (np. zbierania zgód na przetwarzanie danych osobowych), jak i formalnych (nowe wzory dokumentów, treści zgód).
Więcej informacji w Ustawie:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/%20PL/TXT/?uri=CELEX%3A32016R0679
Prawo autorskie
Sklepy internetowe mogą wykorzystywać w swoim materiałach promocyjnych zdjęcia i teksty innych autorów (np. producentów), jednak tylko za zgodą ich właściciela.
Więcej informacji w Ustawie:
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19940240083
Inne
Wymienione akty prawne oczywiście nie wyczerpują zakresu regulacji prawnych, jakie powinni znać marketerzy działający w branży digital.
Inne ustawy, z którymi warto się zapoznać, to:
• prawo telekomunikacyjne,
• prawo prasowe,
• ustawa o ochronie danych osobowych,
• ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną,
• ustawa o grach hazardowych,
• ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym,
• ustawa o wychowaniu w trzeźwości,
• ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
